Informatie & kennisdeling

In een wereld die smeekt om sociale innovaties is de ‘meerderheidsgedachte’ een niet te onderschatten obstakel. Dit is paradoxaal, het is alsof we zoeken naar oplossingen maar hier zelf verzet tegen aantekenen, op deze manier krijgen innovaties geen kans om door te dringen tot het collectieve bewustzijn. Ook hier ontbreekt het niet aan verklaringen en onderzoeksmateriaal, een interessante benchmark vinden we in het werk van Herbert Marcuse, handelend over ‘repressieve tolerantie‘.

Verdonkeremaning

Marcuse was van mening dat de media ten onrechte evenveel aandacht besteden aan echt nieuws als aan non-nieuws. Deze vorm van tolerantie voor irrelevant nieuws beschouwde Marcuse als repressief, omdat het het relatieve belang van het echte nieuws doet afnemen. Tegenwoordig verstaat men onder repressieve tolerantie iets anders: het zou een door een heersende macht toegepaste techniek zijn waarbij ideeën of organisaties die voor die macht ongewenst zijn, juist een plaats wordt gegund om ze zodoende onschadelijk te maken. In de jaren zeventig zouden autoriteiten dit middel gebruikt hebben om maatschappelijk verzet te institutionaliseren en zo uit te hollen. Repressieve tolerantie is dan geen echte tolerantie, maar een strategie om niet-getolereerde ideeën te bestrijden.

Impasse

Marcuse gebruikte de term voor het eerst in 1965 in zijn essay Repressive Tolerance waarin hij kapitalisme en democratie portretteert als totalitaire en repressieve systemen. Een vorm van repressieve tolerantie die Marcuse noemt, is het tolereren (onder het mom van neutraliteit en vrijheid van meningsuiting) van meningen die regressief, repressief of objectief onjuist zijn. Door “domme” en “slecht-geïnformeerde” regressieve rechtse mensen eenzelfde podium te geven als “goed-geïnformeerde” progressieve linkse, bevordert men volgens Marcuse niet de tolerantie, maar alleen de status quo, wat in het voordeel van de heersende machtsstructuren is. Een ander voorbeeld dat hij noemt is het feit dat de media, die volgens hem “instrumenten van economische en politieke machten” zijn, met dezelfde neutraliteit over maatschappelijke misstanden schrijven als over de beursberichten.

Kaf en koren

Ook het afwisselen van reclame met nieuws zou de relevantie van het nieuws doen afnemen, omdat deze op gelijke wijze gepresenteerd worden. Omdat de gelijke behandeling van zowel linkse als rechtse meningen in het voordeel van de machthebbers zou zijn, stelt Marcuse voor “onderscheidende tolerantie” (“discriminatory tolerance”) toe te passen op rechtse zegslieden. Dezen moet het recht op vergadering ontzegd worden, en hun spreektijd moet worden ingekort. Om de hegemonie van de “tirannieke meerderheid” te doorbreken moet men volgens Marcuse zelf radicaal, intolerant en militant optreden. Marcuse concludeert dat het daarom toegestaan is om ondemocratische middelen (zoals bepaalde vormen van directe actie) te gebruiken om deze repressieve tolerantie te doorbreken, om zo uiteindelijk de tolerantie te bevorderen.

Sociale impact

De sociale impact van deze veronderstelde strategieën is werkelijk immens en soortgelijk aan wat bv Schumpeter hierover stelt. De vraag stelt zich echter of dit nu doelbewust gebeurt of dat het element van beperkte rationaliteit hierin een rol speelt, dit wil zeggen dat de sociale innovatie zelf niet gekend is, noch begrepen. Welke reden ook, de totale wereldbevolking wordt hierdoor getroffen om redenen die bijna te absurd zijn om waar te zijn, toch gebeurt het. In het verlengde gaan we op in een strijd waardoor het sociaal innovatief nog minder kans op doorstroming krijgt, simpelweg omdat relevante informatie bedolven raakt onder een lawine van desinformatie. Een meerderheid kan dan wel haar ongenoegen uiten maar het is finaal diezelfde meerderheid die geen gerichte aandacht heeft voor het alternatief, op deze manier wordt het sociale drama als een auto-immuunziekte, een mechanisme dat zichzelf voedt.

Res Non Verba

Informatie kan leiden tot meer bewustwording maar biedt – net omwille van diverse strategieën – geen garantie op succes, het belang van een kritische massa wordt hiermee nogmaals bekrachtigd. De situatie is dan ook als bijzonder onthutsend en zelfs mensonterend te beschouwen, sociale alternatieven liggen quasi letterlijk op de tafel maar toch wordt er niets over gezegd. Anders gezegd, iemand kan in alle ernst naar oplossingen zoeken voor maatschappelijke problemen maar dat wil niet zeggen dat ze ook aandacht krijgen, integendeel. Op deze manier ontstaan stellingen dat we in een ‘domme wereld’ leven, mensen krijgen niet eens de alternatieven te horen maar wel voeren we strijd opdat het beleid tot andere gedachten komt. Dit kan proefondervindelijk vrij eenvoudig getest worden, pro forma verwijzen we naar het Chicago Plan Revisited.

Doe de test

Het Chicago Plan Revisited werd ter kennis gesteld net voor WOII maar destijds niet ontvankelijk verklaard, de gevolgen zijn gekend. Vandaag gebeurt nagenoeg exact hetzelfde, een aantal mensen binnen het IMF hebben dit plan heropgevist maar ook nu blijft dit zonder maatschappelijke (h)erkenning. Voor de leek volstaat de samenvatting om een idee te krijgen waar dit rapport over gaat, u kan dit ter bespreking stellen in uw omgeving en dan de reacties evalueren. Het rapport zegt heel andere dingen dan wat we traditioneel te horen krijgen, namelijk:

At the height of the Great Depression a number of leading U.S. economists advanced a proposal for monetary reform that became known as the Chicago Plan. It envisaged the separation of the monetary and credit functions of the banking system, by requiring 100% reserve backing for deposits. Irving Fisher (1936) claimed the following advantages for this plan:

(1) Much better control of a major source of business cycle fluctuations
(2) Complete elimination of bank runs
(3) Dramatic reduction of the (net) public debt
(4) Dramatic reduction of private debt

We study these claims by embedding a comprehensive and carefully calibrated model of the banking system in a DSGE model of the U.S. economy. We find support for all four of Fisher’s claims. Furthermore, output gains approach 10 percent, and steady state inflation can drop to zero without posing problems for the conduct of monetary policy.

Onwetendheid

Een mens kan niet oordelen over iets waarover hij onwetend is, noch bewust worden van de ernst van de situatie als belangrijke informatie niet gedeeld wordt. Als echter repressieve tolerantie wordt toegepast dan ontbreekt elke vorm van elementair fatsoen en ethiek. In laatste instantie moeten we gaan denken aan een gebrek aan cognitief vermogen om dit naar waarde in te schatten, dit is vrijwel ondenkbaar in een wereld die bol staat van prachtig studiewerk en verklaringen. Deze materie kan ons dan ook niet onberoerd laten, zowel onze als de toekomst van onze kinderen staat hier op het spel.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s